سيده نصرتبيگم امين ( بانوى اصفهان )

224

تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى )

ميتواند در شب ماه رمضان مباشرت نمائيد . جماعتى از مفسرين گفته‌اند آيه دلالت دارد كه قبلا در شب ماه رمضان مباشرت با زن حرام بوده و اين آيه براى حليت و رخصت فرود آمده و حرمت نسخ گرديده بدليل قوله تعالى أُحِلَّ لَكُمْ ، كُنْتُمْ تَخْتانُونَ ، فَتابَ عَلَيْكُمْ وَ عَفا عَنْكُمْ فَالْآنَ بَاشِرُوهُنَّ كه تمام اينها دلالت واضح دارد كه در ابتداء اسلام در شب روزه رخصت در جماع نبوده و بعد تجويز شده و حرمت نسخ گرديده . وَ كُلُوا وَ اشْرَبُوا حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَكُمُ الْخَيْطُ الْأَبْيَضُ مِنَ الْخَيْطِ الْأَسْوَدِ مِنَ الْفَجْرِ طلوع فجر دو قسم است يكى را كاذب و ديگرى را صادق گويند فجر كاذب آن روشنايى است كه از دم افق كشيده مىشود بمثال دنباله گرگ و بعد تمام مىشود پس از آن فجر صادق طلوع مىكند و آن روشنايى است كه دم افق پهن مىگردد و پراكنده مىشود در آن وقت به حكم شرع نماز صبح واجب ميگردد و روزه‌دار از آن وقت بايستى امساك نمايد از آنچه به حكم شرع مفطر روزه است و فجر اول را كاذب گفته‌اند براى آنكه خود را شبيه بصبح صادق نشان ميدهد گويند چون اين آيه در علامت صبح نازل گرديد عد بن حاتم هنگام صبح ريسمان سفيد و سياهى نزد خود گذاشت و در آن نگاه ميكرد كه وقتى ريسمان سفيد از سياه تميز داده شد بفهمد صبح شده و ديگر امساك نمايد وقتى اين خبر بسمع همايون حضرت رسول صلى اللَّه عليه و آله و سلّم رسيد بخنديد و فرمود مقصود از ريسمان سفيد از سياه سفيدى صبح است از سياهى شب . ثُمَّ أَتِمُّوا الصِّيامَ إِلَى اللَّيْلِ پس روزه را تمام بداريد تا شب « من والى » بقاعده عربيت براى ابتداء و انتهاى عمل آرند كه ابتداء روزه از فجر صادق است و انتهاى آن تا شب . و در اينكه مقصود از شب غيبت و فرو رفتن خورشيد است يا تمام شدن شفق مشرقى بين مفسرين گفتارى است ، مشهور بين علماى اماميه اين است كه دخول شب بفرو رفتن